In de horeca hoor je vaak stoere verhalen over vakmanschap, vakliefde en gastvrijheid. Deze woorden krijgen pas echte betekenis als je ze ziet op de werkvloer. In de praktijk. In de ontmoeting tussen leerling en leermeester. En precies daar richt de wedstrijd Beste Leerbedrijf Horeca zich op. Deze wedstrijd wakkert goed werkgeverschap aan.
Nee, deze wedstrijd is geen marketingstunt of een leuk extraatje op de Horecava. Het is een objectieve graadmeter voor goed werkgeverschap. Daar is niks aan gelogen. De manier waarop de wedstrijd is opgezet én waarop leerbedrijven worden beoordeeld, laat weinig te wensen over. De vakjury en wedstrijdcommissie, bestaande uit vertegenwoordigers van SVH, SBB, KHN, De Horecabond, de MBO-raad en eerdere winnaars, trekken al maanden door het land om te zien hoe leren en werken écht samengaan. Dat zegt iets over de ambitie van de branche.
Een goed leerbedrijf ís een goede werkgever. Een bedrijf dat het vak inzet als middel om mensen te laten groeien, kijkt verder dan de dagbesteding van een leerling. Het kijkt naar de mens erachter. De jury beoordeelt dan ook niet alleen het opleidingsplan op papier, maar juist de cultuur en structuren die zorgen voor een veilige, gebalanceerde leeromgeving. Is er aandacht voor welzijn? Zijn er initiatieven om stress of eenzaamheid te signaleren? Is er oog voor mentale en fysieke gezondheid? In de top 3 van dit jaar blijkt dat dit geen losse projecten zijn, maar structureel onderdeel van de manier waarop geleerd én gewerkt wordt.
Uit meer dan 50 genomineerde leerbedrijven heeft de wedstrijdcommissie een top 10 samengesteld. Dat gebeurt op basis van hun visie op leren, opdrachten en pitches. Die gingen veel verder dan een opleidingsplan en vroegen om concrete voorbeelden van hoe er met studenten wordt omgegaan. Vervolgens bezocht ik vijf van deze top-10-bedrijven. En dat is werkelijk een feestje. Je krijgt bijna drie uur lang letterlijk én figuurlijk een kijkje in de keuken. De diepste beweegredenen van ondernemers komen op tafel. En als zij oprechte aandacht hebben voor hun medewerkers en hun groei en ontwikkeling, ontstaan de mooiste gesprekken.
Dat is precies waar de kracht van deze wedstrijd zit. Het is geen theoretisch lijstje met criteria, maar een praktijktest. Een bedrijf moet een veelgehoorde belofte waarmaken: “Hier ben je niet alleen medewerker, maar ook leerling en collega.” Het gaat om tijd, aandacht en balans tussen werken en leren. Dat zijn klassieke, maar vaak vergeten componenten van goed werkgeverschap.
Ondernemers die leerlingen zien als goedkope handjes, vallen keihard door de mand. Wie dat hardop zegt, laat zien dat hij het vak fundamenteel niet begrijpt. En ja: als je dit zegt, kom ik persoonlijk je exploitatievergunning ritueel verbranden. Horeca is mensenwerk. Werkgeverschap ook. Sterker: de ervaring van een leerling bij het eerste leerbedrijf is bepalend voor het verdere verloop van opleiding en loopbaan in de sector. Hoe vaak hebben we niet gehoord dat een eerste leerbedrijf een leerling heeft verpest met slechte omstandigheden, het gevoel van alleen maar goedkope handjes zijn en geen onderdeel te zijn van het team. Steeds minder, maar het gebeurt nog steeds.
Laat het eens bezinken: waarom zou een bedrijf dat goed is voor zijn leerlingen, dat investeert in groei, begeleiding en welzijn, geen goede werkgever zijn voor álle medewerkers? Die logica is simpel toch? Een veilige leeromgeving waar iemand gezien wordt, is vanzelfsprekend ook een veilige werkplek voor een ervaren medewerker. De criteria die de jury toejuicht: individuele aanpak, een doordachte opleidingsvisie en aandacht voor welzijn. Dit zijn exact dezelfde redenen die medewerkers noemen om bij een werkgever te blijven.
Dat meerdere bedrijven dit niveau al twee jaar achter elkaar weten vast te houden, is geen toeval. De twee bedrijven die vorig jaar ook in de Top 3 stonden, Grand Hotel Huis ter Duin en Ron Gastrobar Amsterdam, laten al jaren zien dat leren en werken geen aparte werelden zijn, maar één continuüm. Die integratie vraagt om goed opgeleide leermeesters, maar vooral om een cultuur waarin fouten mogen bestaan als leermomenten en waarin mensen worden gestimuleerd om zelf initiatief te nemen.
In de top leerbedrijven zijn initiatieven om eenzaamheid te signaleren, programma’s rond financiële gezondheid, workshops over werk-privébalans en zelfs specifieke rollen die zich richten op het bewaken van welzijn. Dat is echt volwassen werkgeverschap in de praktijk.
De wedstrijd doet daarmee precies wat een serieuze branchecompetitie moet doen: hij fungeert als lens op de sector. Hij laat zien waar de lat ligt. En die lat ligt steeds hoger. Vier bedrijven eindigden met de maximale score. Dat betekent niet dat er geen onderscheid is, maar dat het verschil zit in details. En dat is precies wat je wil van een graadmeter: niet perfectie afdwingen, maar richting geven en een voorbeeld stellen.
Het inzicht van deze wedstrijd is helder: een leerbedrijf moet niet alleen goede leerlingen afleveren, het moet het beste werkgeverschap laten zien dat de sector in zich heeft. Want een bedrijf dat investeert in leren, investeert in mensen. En investeren in mensen is geen modewoord, maar een fundamentele keuze. Eentje die de horeca hard nodig heeft in tijden van arbeidsmarktkrapte en veranderende verwachtingen rond werkplezier, veiligheid en persoonlijke ontwikkeling.
Zo is de wedstrijd als het ware een barometer voor goed werkgeverschap: van leerling tot teamlid, van keuken tot bar en van gastvrijheid tot personeelsbeleid.
En als een bedrijf die barometer niet serieus neemt? Dan verliest het geen leerlingen door toeval, maar door eigen keuze.
Ricardo Eshuis is sinds 2014 directeur van Stichting Vakbekwaamheid Hospitality (SVH). Hij is eveneens bestuurslid bij Bocuse d’Or Nederland en betrokken bij andere vakwedstrijden. Sinds januari 2026 schrijft hij columns voor De RestaurantKrant.
Fotografie: SVH
Blijf op de hoogte!
Wil jij op de hoogte gehouden worden van het laatste restaurantnieuws en twee keer per week de digitale nieuwsbrief van De RestaurantKrant ontvangen? Schrijf je dan hier in voor de nieuwsbrief.
